03.10
Jadąc z Warszawy do Piaseczna, widać po prawej stronie majaczącą kościelną wieżę.
Korzystając z zapowiadanej ładnej pogody, postanowiłem się wybrać w niedzielny poranek do Piaseczna i zbadać cóż to za ‘tajemniczy’ kościół.
Jest to powstały w 1893 r. kościół parafialny w Starej Iwicznej pw. Zesłania Ducha Św.
Tuż obok świątyni znajduje się założony w 1850 r. cmentarz, na którym zachowało się kilka starych nagrobków – w tym prawdopodobnie pojedyncze ewangelickie.
Skąd to przypuszczenie ? Otóż
„Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, wydawany w latach 1880-1914, nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, wspomina, że w Starej Iwicznej istniał kiedyś ewangelicki dom modlitw. A skoro byli ewangelicy, istniał cmentarz, to musieli być na nim chowani.
Aktualizacja 10.09.2010
W dzisiejszej Gazecie Stołecznej w tekście „Ewangelicy spod Warszawy” varsavianista Jerzy S. Majewski przybliża historię kościoła, cmentarza jak i samej Starej Iwicznej.
Faktycznie kościół został wystawiony przez gminę Ewangelicko-Augsburską (Luterańską), utworzoną w 1842, w miejsce istniejącego drewnianego budynku sakralnego. Budowę rozpoczęto w 1893 roku i trwała ona pięć lat.
Luteranom kościół służył mniej więcej do początku 1945 roku, kiedy to gmina z powodu ewakuacji i ucieczki mieszkańców, przestała praktycznie istnieć. Po wojnie kościół stał opuszczony, choć przez jakiś czas służył starokatolikom. Dopiero pod koniec lat 70-tych (w 1979 ), został od ewangelików odkupiony przez kościół rzymsko-katolicki. Nowa katolicka parafia została erygowana w 1983 r.
Moje wątpliwości co do ‘przynależności’ zachowanych starych grobów, wyjaśnia stopniowa polonizacja niemieckich osadników.
Więcej zdjęć kościoła i cmentarza w albumie Stara Iwiczna
Wiesz, mogli ten dom zburzyć a nagrobki w pył roznieść… a potem na jego miejscu zrobić kolejny…
pe es: Kościół prześliczny, uwielbiam czerwoną cegłę
Lavinko – co do cmentarza to nie sądzę. Po prostu z chwilą powstania parafii katolickeij mógł zostać ‘przejęty’. A może i wcześniej byli tam chowani katolicy ?
Może kiedyś ludzie byli bardziej tolerancyjni religijnie
Katolicki obecnie kościół był wcześniej kościołem luterańskim, a nie domem modlitwy.
Wszystkie zachowane stare i chronione prawem nagrobki, bez względu na to,czy umieszczono na nich napisy w języku polskim czy niemieckim kryją szczątki chrześcijan
wyznania luterańskiego. Pochówki chrześcijan wyznania rzymsko-katolickiego zaczęto
dopiero w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Wiele ciekawych i prawie wyłącznie
prawdziwych informacji zawiera artykuł Jerzego Majewskiego w Gazecie Wyborczej.
Jeśli komuś zależy, poszuka.
@Rysio – Proszę zwrócić uwagę na datę publikacji wpisu. Napisałem go 2 lata przed ukazaniem się artykułu pana Majewskiego. Jak tylko do niego dotarłem, zaktualizowałem informacje.