11.29
U zbiegu ulic 11 Listopada i Szwedzkiej, stoi sobie nieco zaniedbany budyneczek z czerwonej cegły, niegdyś pomalowany na biało (pobielony?).
Jest to dawny budynek rogatki bródnowskiej, wystawionej po włączeniu sporej części Nowej Pragi w granice Warszawy w 1908 r. Wybudowano go pomiędzy 1910 a 1914 rokiem. Po kolejnym poszerzeniu granic stolicy w 1916 r. przestał pełnić swoją rolę i zaczął być użytkowany jako zwykły budnek gospodarczy przez miejski skład kamienia brukowego, który zaczął działać w tym rejonie ok. 1914-1915 r.
Po II wojnie światowej, w latach 1944 – 1956, w historycznych murach, bezpieka urządziła katownię, wg. relacji świadków jedną z najgorszych. Potem pełniła różne funkcje, a do niedawna mieści się tam skup metali kolorowych.
Od frontu budyneczek prezentuje się całkiem zgrabnie, stylem nawiązuje do sąsiadujących przez ulicę zabudowań Koszar 2. Orenburskiego Pułku Kozaków.
Żal, że taki ciekawy budynek z historią niszczeje…
Ot, ciekawostka! Niegdy nie zwróciłem na ten budyneczek większej uwagi.
@stolica – Nie wiem jak w środku, ale na zewnątrz budynek jest w stanie ‘zadawalającym’. To, że miał ‘lokatora biznesowego’ , uchroniło go od ruinacji.
Co będzie dalej nie wiadomo.
@hrabio – ja musiałem trochę poszperać w sieci, aby dojść co to za budyneczek.
Oj tam, zawsze można go przemalować na różowo a w środku walnąć salon gier i kebab.
1.Napisałeś, że „Od frontu budyneczek prezentuje się całkiem zgrabnie, stylem nawiązuje do sąsiadujących przez ulicę zabudowań Koszar 2. Orenburskiego Pułku Kozaków”. Jeżeli przez nawiązanie rozumiesz budynek ceglany, nietynkowany to ok. Jeśli detal elewacyjny – niestety nie. Takich obramowań okien nie znajdziesz na całych „Kozakach”. Bardzo istotny szczegół jakim jest tzw. okulus w szczycie budynku (obecnie zamurowany, w środkowym ryzalicie, nad wejściem) z opaską, przecięty symetrycznie czterema klińcami, to identyczne z nim okulusy można spotkać na rogu Szwedzkiej i Strzeleckiej, zarówno w elewacji dawnych zabudowaniach Towarzystwa Akcyjnego Fabryki Lamp – Bracia Bruner, Hugo Schneider i R.Ditmar jak i w należącym do tej fabryki narożnym domu robotniczym. Jednym słowem w zabudowaniach późniejszego Schichta od mydła marki „Jeleń”:-) Wspomniane zabudowania są dokładnie z przełomu XIX i XX w.
2. Budynek d. składu komunalnego kamienia brukowego został wg. mnie wybudowany przed 1914 rokiem a jego pierwotne przeznaczenie nie jest znane. Na odwach żandarmerii za małe a zresztą budynek aresztu na terenie koszar jest zlokalizowany w odległości ok 100 m od niego. Mógł to być budynek pierwotnie związany z koleją, a dokładniej z Koleją Obwodową.
Po prawej stronie tuż przy drzwiach wejściowych znajdowała się tablica upamiętniająca, zbrodnie, oraz przypominająca o ofiarach zbrodni jakich dopuszczała się bezpieka.
Po tablicy zostały tylko cztery kołki w ścianie, szybko została zdjęta. Proszę zauważyć, często zapalane tam znicze, które stawiane są tuż przed budynkiem.