2010
01.25

Jakoś się tak złożyło, że dwie różne instytucje, obie zajmujące się szeroko rozumianą opieką nad dziećmi, ulokowane w dwóch różnych częściach Warszawy, otrzymały na przełomie XIX i XX wieku siedziby w podobnym stylu architektonicznym.
Mam tu na myśli Dom Sierot Dziewcząt przy Rakowieckiej 21 , oraz Dom Pracy dla Chłopców przy Wileńskiej 69 na Nowej Pradze.
Oba budynki, zaprojektowane przez architekta Władysława Adolfa Kozłowskiego. powstały w niezwykle efektownym stylu neogotyckim.

Sierociniec wraz z budynkami gospodarczymi przy Rakowieckiej został wzniesiony dla Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności w latach 1899-1901.  Czterokondygnacyjny gmach na planie z litery H, wybudowany z czerwonej cegły, choć dziś zaniedbany nadal robi wrażenie. A jeszcze większe musiał wywierać, na początku XX-wieku, kiedy to samotnie górował nad wiejską wówczas okolicą. Budowę Domu w znacznej części sfinansował kupiec i filantrop Edward P. Czaban (1819-1897).
Niestety nie natrafiłem na żadne informacje dot. historii tej placówki. Po II-wojnie w budynku mieścił się dom małego dziecka, oraz Dom Dziecka Nr 4, a obecnie użytkowany jest głównie na cele administracyjno-biurowe – nie wiem czy ktoś mieszka tam na stałe.

Dom Sierot Dziewcząt 

Dom Sierot Dziewcząt

Dom Sierot Dziewcząt

Dom Sierot Dziewcząt

Dom Sierot Dziewcząt

Dom Sierot Dziewcząt

Dom Sierot Dziewcząt

Dom Sierot Dziewcząt

Więcej zdjęć

Dom Pracy dla Chłopców przy Wileńskiej 69 powstał jw latach 1899-1901, jako fundacja ziemian, małżonków Mańkowskich, mających swój majątek w Moji na Podolu. w latach 1899-1901. Jak podaje Michał Pilch w „Ulicach Nowej Pragi”, była to instytucja mająca opiekować się ubogimi chłopcami w wieku 7-14 lat, „polskiej narodowości, wyznania rzymskokatolickiego. Zgodnie ze statutem, mieli być oni wychowywani i kształceni w duchu religijno-narodowym. Celem programu jaki był realizowany w tej instytucji było wdrażanie zamiłowania do pracy, a szczególnie zajęć rzemieślniczych ( wychowankowie mogli oni poznawać tajniki szewstwa, krawiectwa, introligatorstwa, rymarstwa i stolarstwa, dzięki czemu uzyskiwali podstawy wybranych zawodów), wpojenie zasad moralności, nauki religii rzymskokatolickiej oraz języka ojczystego.
Budynek był jak na owe czasy nowocześnie rozplanowany i urządzony. W suterenie mieściła się kotłownia oraz tymczasowa jadalnia. Parter zajmowały dwie sale szkolne, natryski, pracownia krawiecka i pokój ambulatoryjny. Na pierwszym piętrze umieszczono trzy sale z przeznaczeniem na pracownie rzemieślnicze, a także kuchnię, wanny oraz „wygódkę”. W budynku zainstalowano oświetlenie gazowe. Opiekę nad Domem Mańkowskich przejęli w 1917 roku księża marianie i zakład, choć w nieco zmienionej formule prowadzą do dziś.

Dom Pracy dla Chłopców

Dom Pracy dla Chłopców

Dom Pracy dla Chłopców

Dom Pracy dla Chłopców

Dom Pracy dla Chłopców

Dom Pracy dla Chłopców

Dom Pracy dla Chłopców
Więcej zdjęć

Rating: 5 stars


related post

  1. Nie widzę części zdjęć… znowu serwer fika? Argh. Uważam,że zajęcia z kompozycji elewacji powinny być obowiązkowe na architekturze. Zlikwidowano ten przedmiotlata temu i dziwnym zbiegiem okoliczności narobiła się cała masa gargameli… kiedyś to się budowało. Ech.

  2. @lav- fotki już powinny być widoczne. Coś źle kod powklejałem

  3. Widzę wszystko 🙂

  4. Oba budynki bardzo ciekawe, z niebanalną historią. Jednocześnie dosyć to wszystko ponure, ale tak to już chyba z (neo)gotykiem jest. A może za dużo horrorów się naoglądałem 😉

  5. @Lavinka: Po co kompozycja elewacji- najważniejsze, żeby było gdzie banery powiesić.

    @Stolica-okolica: Będę prozaiczny, ale owa „ponurość” budynków, szczególnie tego z Wileńskiej, wynika po części z osiadłego na nich brudu. No i nie każda pora roku jest łaskawa, jeśli o samą ekspozycję chodzi…

  6. Bardzo ciekawe porównanie dwóch obiektów w jednej notce – znam oba, ale nie wiedziałem, że wyszły spod ręki tego samego architekta. Faktycznie lepiej by się prezentowały, gdyby zdjęcia były np. z wiosny.
    Pozdrawiam,
    Hrabia_Piotr.

  7. @hrabio – bo na tą informacje natrafiłem przypadkowo w dwóch różnych publikacjach. Natomiast w bazie zabytki.um.warszawa.pl figurują zupełnie inne osoby np. dom przy rakowieckiej miał wg. nich zaprojektować władysław Marconi oraz Edward Cichocki, a ten z Wileńskiej – Apoloniusz Nieniewski, który był tylko współautorem projektu.

    Natomiast to co napisałem potwierdza Polski Słownik Biograficzny – Tom II, Stanisław Łoza: Architekci i Budowniczowie w Polsce.

  8. siema calkiem fajny blog szkoda ze musze ciagle w pracy siedziec i szef poczytac nie da

Ratings Plugin created by Cheap Web Hosting - Wordpress Plugin made by Hostgator Review and Yahoo! Review.