2010
03.31

Przy ulicy Świerszcza w Nowych Włochach vis a vi stacji PKP Włochy stoi modernistyczną willa „Jasny Dom” z 1934

Willa Włochy

Willa Włochy

Po 1945 roku i wkroczeniu Rosjan z budynku wyrzucono dotychczasowych mieszkańców, a w ich miejsce wprowadziło się NKWD. Willa stała się nie tylko jej siedzibą ale również aresztem. Korzystały z niej również sowiecki kontrwywiad wojskowy „Smiersz” i Główny Zarząd Informacji WP. Kilka lat później bezpiecznicy się wyprowadzili i na Świerszcza 2 ulokowała się Rejonowa Komenda Uzupełnień Wojska Polskiego, a następnie – po przejęciu domu przez miasto – lokatorzy komunalni.
Mroczna przeszłość budynku wyszła na jaw w 1992 roku, kiedy dom odzysakli spadkobiercy przedwojennych właścicieli. Odkryli oni w piwnicach napisy na ścianach i drzwiach. Po dokładnym zbadaniu pomieszczeń przez Instytut Pamięci Narodowej, okazało się, że dziesięć z nich służyło tuż po wojnie (w latach 1945-1947) jako zbiorowe cele, a pod schodami ulokowany był karcer.
Jak pisał w „Gazecie Stołecznej” Tomasz Urzykowski, zachowane napisy są wydrapane lub wykonane ołówkiem kopiowym. Zawierają hasła i dramatyczne wezwania (np. „Bóg, Honor, Ojczyzna”, „Boże wyratuj”), nazwiska („Bolesław Piasecki – tu siedział”), daty („Amnestia 5.9.45”), kalendarze cyfrowe lub kreskowe, adresy i piktogramy. W datach przeważają lata 1945-46. Pamiątką po areszcie są również wycięte w drzwiach judasze i prostokątne otwory służące zapewne do podawania posiłków więźniom.  [ Tomasz Urzykowski „Areszt NKWD w rejestrze zabytków”, Gazeta Stołeczna 26 czerwca 2006 ]

Zachiwane napisy - fot. Agencja Gazeta

Rating: 5 stars


related post

Do tej pory 1 komentarz

Dodaj własny komentarz
  1. Szukałam tego domu i tego artykułu! Bardzo dziękuję :}

Ratings Plugin created by Cheap Web Hosting - Wordpress Plugin made by Hostgator Review and Yahoo! Review.